Popsong maken

Facebook
Twitter
Google+

Vooraf

Er zijn veel manieren om zelf een lied (Popsong) te bedenken. Het is logisch dat je ergens moet beginnen, en daar zijn geen regels voor. we gaan een Popsong nader bekijken wat er eigenlijk allemaal inzit:

  1. Melodie
  2. Akkoorden
  3. Bas
  4. Style / groove
  5. Vorm / structuur
  6. Geluid (sound) / instrumentatie
  7. Tekst

Een slimme manier is, om ‘dingen’ te herhalen (en daarin dan weer variaties maken).

Les 1: Akkoorden

In deze les kies ik om eerst akkoorden te bedenken; euhh….ik doe….een C en Am, en omdat herhaling een slimme manier is, doe ik dat 4x; het akkoordenschema is nu:

 | C | Am | C | Am | C | Am | C | Am |



Les 2: Vorm / structuur

Waarom 4x? in de Popmuziek denken we vaak in blokjes van 4 of 8 of een veelvoud ervan. Daarmee komen we al bij het 5e punt: vorm / structuur. Kijk naar het volgende voorbeeld:

Intro (4 maten), couplet (4, 8, of 16 maten,) refr (4, 8, of 16 maten) weer couplet, weer refrein, misschien nog een refrein…daarna een solo? of nog een ander stukje – meestal ‘brug‘ of ‘bridge‘ genoemd – dan nog een keer Refrein. Later zou kunnen blijken dat het onlogisch klink, maar laten we nu alvast een structuur maken.

intro:   |....|....|....|....|
couplet: | C  | Am | C  | Am | C  | Am | C  | Am |
refrein: |....|....|....|....|....|....|....|....|
couplet: (zelfde akkoorden)
refrein:
bridge/Solo:
refrein:
outro: (einde)

Les 3: Akkoorden

Ja, alweer akkoorden; maar nu met iets meer theorie, want ik wil voor het refreintje meerdere akkoorden gebruiken. Ook hier kan later weer blijken dat het refrein meer overkomt als een couplet. Dan ruilen we dat gewoon om.

Popsongs staan in een bepaalde toonsoort en een lied eindigt dan ook meestal op dat akkoord. dit hoeft niet altijd, maar het zal blijken dat het vaak wel logisch klinkt.

Voor toetsenisten is de C-toonladder het makkelijkst om te onthouden, want dat zijn alle witte toetsen. we gebruiken dus nu in dit voorbeeld alleen de witte toetsen; Daarmee gebruiken we de toonladder C

 Toonladder C: c d e f g a b c

…en daarmee spelen we in de toonsoort C-groot. Het slot-akkoord van het liedje zou heel logisch gezien dus een C-akkoord zijn. Welke andere akkoorden kunnen we dan kiezen? dit is bijzonder leuk om uit te proberen, maar ik ga nu eerst de iets veiliger manier uitleggen.

We kiezen eerst alleen uit de laddereigen akkoorden; Die maak je met de tonen uit de toonladder (in dit geval dus de witte toetsen). Op de tonen van de toonladder gaan we nu akkoorden maken: Op c komt de e, en g erbij (we praten nu toch al steeds over een ladder, dus dit noemen we de eerste trap).

Het C-akkoord= c e g (1e trap)…het Dm-akkoord= d f a (2e trap)..het zal je nu wel opgevallen zijn dat bij het maken van de akkoorden je steeds 1 toon/toets uit de toonladder overslaat. Hier zijn de laddereigen akkoorden van C:

Laddereigen akkoorden:
I   II   III  IV  V   VI  VII
C   Dm   Em   F   G   Am  Bmb5
g    a    b   c   d    e   f
e    f    g   a   b    c   d
c    d    e   f   g    a   b
In noten ziet het er zo uit:

De trappen worden in Romeinse cijfers weergegeven zoals je kunt zien in de voorbeelden. Nu is die Bmb5 een vreemd akkoord, die je heus wel kan gebruiken..maar ik verander dat in een Bes-akkoord; dit is een uitzondering want ik sprak over witte toetsen (toonladder C) en nu zit er een zwarte toets in het Bes-akkoord: Ik heb nu de akkoorden waaruit ik wil kiezen:

Popsong akkoorden:
I   II   III  IV  V   VI  bVII
C   Dm   Em   F   G   Am   Bb
g    a    b   c   d    e   f
e    f    g   a   b    c   d
c    d    e   f   g    a   bes

Hoeveel akkoorden je kiest, daar ben je ook vrij in. Ook hoeveel akkoorden per maat, of hoeveel maten een akkoord moet duren; ik ken liedjes met 6 akkoorden in een maat, maar ook liedjes waar een akkoord 16 maten lang hetzelfde blijft. Ik kies voor 4 akkoorden (ook weer omdat dat herkenbaar is) en – jawel – dat 1x herhalen…euhhh…ik doe maar wat.. C  F Am Bb..nu maar hopen dat het een beetje klinkt. we kijken naar het gevorderde akkoordenschema:

Intro:?
Couplet: | C  | Am | C  | Am | C  | Am | C  | Am |
Refrein: | C | F  | Am | Bb | C | F  | Am | Bb |
Couplet: | C  | Am | C  | Am | C  | Am | C  | Am |
Refrein: | C | F  | Am | Bb | C | F  | Am | Bb |
Bridge/Solo:?
Refrein: | C | F  | Am | Bb | C | F  | Am | Bb |
Outro:?

Spelen en luisteren

Tot zover heb ik alles gewoon bedacht en opgeschreven, en nu pas de akkoorden gespeeld…tja…couplet klink wel erg langdraderig..”dan moet er straks wel een een mooie sterke, interessante melodie bij klinken” denk ik dan…

Kwarten-sprong

Nee ik bedoel nu geen kwartnoot van 1 tel, maar een Kwart. Een Kwart is een interval, een toonsafstand van de ene naar de andere toon.

Intervalnamen:
c-c = prime
c-d = secunde
c-e = terts
c-f = kwart
c-g = kwint
c-a = sext
c-b = septiem
c-c = octaaf

Wat wil ik hier nu mee? Welnu, in het muziekstukje kan een overgang van het ene naar het andere akkoord soms niet zo lekker klinken; wat wel altijd goed klink is een kwartensprong in de grondtoon. Op zich klink de overgang van mijn refrein naar het couplet niet eens zo verkeerd, maar ik wil een sterkere overgang: couplet begint op C dus daarvoor zou een G sterk klinken. Dat verander ik nu in m’n refrein:

| C | F  | Am | Bb | C | F  | Am | G |

Voor die G doe ik ook een kwartensprong; dat is een D..oh nee.. ik zie een Dm in de popsong-akoorden.

| C | F  | Am | Bb | C | F  | Dm | G |

Trouwens, een kwartensprong is zo sterk, dat je dan niet eens meer hoeft te kijken naar de laddereigen akkoorden; zorg dan wel dat het een dominant septiemakkoord is die oplost naar het andere akkoord: en omdat de G goed oplost naar een C, klinkt een G7 nog sterker in dit voorbeeld:

| C | F  | Am | Bb | C | F  | D7 | G7 |

Maar…ik doe in dit voorbeeld toch liever een | Dm |G7 |. Ook heb ik alvast besloten dat er wel een solo in komt, alleen weet ik nog niet welk schema ik daarvoor gebruik: of 8 (of 4) maten F-akkoord (waarom niet, haha) of de akkoorden van het refrein.

Intro:?
Couplet: | C  | Am | C  | Am | C  | Am | C  | Am |
Refrein: | C | F  | Am | Bb | C | F  | Dm | G7 |
Couplet: | C  | Am | C  | Am | C  | Am | C  | Am |
Refrein: | C | F  | Am | Bb | C | F  | Dm | G7 |
Bridge:  | F  | F  | F  | F  | 
Refrein: | C | F  | Am | Bb | C | F  | Dm | G7 |
Outro:?

Mocht het nog niet lukken dan zijn hier nog een paar eenvoudige akkoorden schema’s. De creativiteit moet dan maar in een van de andere onderdelen zitten 🙂

  1. | C | C | F | F | C | C | G | G |
  2. | C | Am | F | G |
  3. | C | G |
  4. | C | Am |
  5. | C | Am | Dm | G |
  6. | C | G | Am | F |  (bekend om de 4 Chords Songs)
  7. | Am | F | C | G |  (variant van de 4 Chords Songs)

Les 4: Melodie

Hiervoor gebruik ik de eerste 4 akkoorden van mijn refreintje: | C | F | Am | Bb | Probeer deze methode’s uit. De ene zal misschien beter gaan dan de ander.

  1. Methode 1: speel de akkoorden achter elkaar en probeer op gehoor iets te zingen/spelen (met gebruik van de juiste toonladder)
  2. Methode 2: speel bij elk akkoord de noten van het akkoord
  3. Methode 3: kies bij elk akkoord een noot uit (die in het akkoord zit)
  4. Methode 4: ………….

Uitleg methode 3: in het C-akkoord zit een g-noot die ik kies. In het F-akkoord een…pffff..euhhh..een f, in Am een c en in Bb een d. Mijn melodie – met de akkoordsymbolen erboven – is nu:

C      F      Am      Bb
g      f      c       d

Een g van 4 tellen duurt wel lang; ik kan ritmisch met die g gaan spelen, maar ik kan die g ook ‘versieren’: even naar een andere noot die er tegenaan ligt en dan weer terug – of – eerst op die andere noot beginnen. Dus:

1. g a g
2. a g
3. f g

We spreken dan over ‘boventoon‘ en ‘ondertoon‘. Ook kun je er nog aan denken om niet op de eerste tel te beginnen van de maat, maar ergens anders op

Melodie (zomaar een voorbeeld):
C       F      Am      Bb
g a g   f e f  c d c   d c d

of:

C       F       Am      Bb
g g g   e f     c d e   e c d

Bij het spelen kon ik het niet laten om andere noten uit te proberen; kun je bij de melodie de akkoordtonen, ondertonen en boventonen herkennen? In het voorbeeld kun je de tellen niet zien, maar de eerste noot duurt steeds 1 tel en de 2de noot 3 tellen.

C      F       Am      Bb
a g     b c    d e     e f

Was ik bijna vergeten…de volgende 4 maten had ik iets veranderd…die melodie past daar niet meer op, of wel?

C       F      Am      Bb     C       F      Dm      G7 
a g     b c    d e     e f    a g     b c    e d     e f
Bij de Dm heb ik de noten omgedraaid.

Les 5: Melodie (bij couplet)

Ik ga niet uitleggen waarom, maar bij het couplet ga ik methode 1 gebruiken.
De juiste toonladder is C: c d e f g a b c. maar in popsongs zie je dat vaker de pentatonische toonladder gebruikt wordt.

 Pentatonische toonladder van C: c d e g a c

Wil je het ook nog een beetje blues-achtig laten klinken, dan kun je ook wel de bluestoonladder gebruiken. Vergelijk de noten maar eens met de pentatonische toonladder, want er komt maar één noot bij; de ‘blue note’ es (of dis)

 C-majeur bluestoonladder: c d es e g a c

Bridge-solo

Bij de bridge – alleen het F-akkoord – gebruik ik de pentatonische toonladder van F.

Pentatonische toonladder van F: f g a c d f

Wat hebben we nu?

Even een overzichtje wat ik nu allemaal bedacht heb. Als intro doe ik de laatste 4 akkoorden van het refreintje, en als outro – lekker makkelijk – het C-akkoord met de noten: c d e.

Intro:
|C    |F    |Dm    |G7   |
Couplet: 
| C   | Am   | C   | Am   | C   | Am   | C    | Am  |
| c d es e g a c...(noten materiaal)................
Refrein:
|C     |F    |Am    |Bb   |C     |F    |Dm    |G7   |
|a g   |b c  |d e   |e f  |a g   |b c  |e d   |e f  |
Couplet: 
| C   | Am   | C   | Am   | C   | Am   | C    | Am  |
| c d es e g a c...(noten materiaal)................
Refrein:
|C     |F    |Am    |Bb   |C     |F    |Dm    |G7   |
|a g   |b c  |d e   |e f  |a g   |b c  |e d   |e f  |
Bridge:  
| F    | F   | F    | F   | 
| f g as a c d f (noten materiaal)
Refrein:
|C     |F    |Am    |Bb   |C     |F    |Dm    |G7   |
|a g   |b c  |d e   |e f  |a g   |b c  |e d   |e f  |
Outro:
|C     |C    |C     |C    |
|c d e (notenmateriaal)